TR | EN
CivilCalc
Hızlı • Mobil • Mühendislik hesapları
CivilCalc • Altyapı / Boru & Hidrolik

Boru Eğimi Hesaplama

Memba ve mansap kotları ile hat uzunluğunu kullanarak boru eğimini yüzde ve binde olarak hızlıca hesaplayın. Kot farkı, uzunluk ve eğim ilişkisini tek ekranda kontrol edin.

% eğim‰ eğim1/X oranıKot farkıHat uzunluğu
← Tüm Hesap Araçları

Boru Eğimi

Memba ve mansap taban kotlarından hat eğimini hesaplar.

Hesaplama yöntemi ve kullanım

Memba ve mansap taban kotları ile hat uzunluğundan boru eğimini yüzde veya binde olarak hızlıca hesaplar. Kanalizasyon ve yağmursuyu hatlarında ön kontrol için kullanılabilir.

Eğim = (Memba kotu − Mansap kotu) / Hat uzunluğu

Örnek ve pratik yorum

Memba taban kotu 100,00 m, mansap taban kotu 99,70 m ve uzunluk 60 m ise kot farkı 0,30 m; eğim 0,30/60 = 0,005 yani %0,50 (‰5) olur.

Hesapta dikkat edilecekler

  • Taban kotlarını aynı datumdan alın.
  • Hat uzunluğunun projedeki yatay uzunlukla uyumlu olduğundan emin olun.
  • Eğim yeterliliğini yalnızca bu değerle değil debi, çap ve hidrolik kapasiteyle birlikte kontrol edin.

Sık sorulan sorular

Yüzde 0,5 eğim kaç bindedir?

%0,5 = ‰5 eğime karşılık gelir.

Boru eğimi nasıl hesaplanır?

Kot farkı hat uzunluğuna bölünür; yüzde için 100, binde için 1000 ile çarpılır.

Negatif eğim neyi gösterir?

Girdi yönüne göre mansap kotunun membadan yüksek olduğunu ve ters eğim oluştuğunu gösterir.

Boru Eğimi: kot farkından proje eğimine

Boru eğimi, iki taban kotu arasındaki düşümün yatay hat uzunluğuna oranıdır. Aynı geometrik eğim yüzde, binde veya 1:N oranıyla ifade edilebilir. CivilCalc bu ilişkiyi hızlı kontrol için hesaplar; aşağıdaki referanslar ise sonucu profil, aplikasyon ve hidrolik hesaplarla birlikte yorumlamaya yardımcı olur.

İçerik ve yöntem kontrolü: 19 Eylül 2026

Temel bağıntı

Memba kotu mansap kotundan yüksekse pozitif düşüm oluşur. Kotlar aynı datumda, uzunluk ise yatay plan uzunluğu olarak kullanılmalıdır.

i = Δh / L   |   Eğim (%) = i × 100   |   Eğim (‰) = i × 1000

Gerçek profil örneği

Memba taban kotu 102,40 m, mansap taban kotu 101,50 m ve yatay uzunluk 60 m ise düşüm 0,90 m'dir. i = 0,90/60 = 0,015; yani eğim %1,50 = ‰15 ≈ 1:66,7 olur.

% eğim, binde ve 1:N dönüşüm tablosu

Projelerde aynı eğim farklı gösterimlerle yazılabilir. 1:N ifadesinde N = 100 / eğim(%) bağıntısı kullanılabilir.

Eğim (%)Binde (‰)Yaklaşık 1:N100 m'deki kot farkı
0,25%2,5‰1:4000,25 m
0,50%5‰1:2000,50 m
1,00%10‰1:1001,00 m
1,50%15‰1:66,71,50 m
2,00%20‰1:502,00 m
3,00%30‰1:33,33,00 m

Hat uzunluğuna göre gerekli kot düşümü

Belirli bir proje eğimi seçildiğinde gereken düşüm Δh = L × i ile bulunur. Bu tablo profil hazırlarken hızlı ön kontrol sağlar.

Hat uzunluğu%0,50%1,00%1,50%2,00
20 m0,10 m0,20 m0,30 m0,40 m
50 m0,25 m0,50 m0,75 m1,00 m
100 m0,50 m1,00 m1,50 m2,00 m
200 m1,00 m2,00 m3,00 m4,00 m
Örnek: 120 m uzunluğunda %0,75 eğimli bir hat için gereken toplam düşüm 120 × 0,0075 = 0,90 m'dir.

Bitiş kotu nasıl bulunur?

Başlangıç kotu, hat uzunluğu ve proje eğimi biliniyorsa mansap taban kotu doğrudan kontrol edilebilir.

Mansap kotu = Memba kotu − (L × i)
Memba taban kotu 98,35 m, uzunluk 85 m ve proje eğimi %0,80 ise düşüm 0,68 m; mansap taban kotu yaklaşık 97,67 m olur.

Kanalizasyon ve yağmursuyu hattında 6 proje kontrolü

1. Datum ve kotMemba ve mansap kotlarının aynı düşey referanstan geldiğini doğrulayın.
2. Akış yönüNegatif sonuç ters eğim veya giriş yönünün ters seçildiğini gösterebilir.
3. Hidrolik kapasiteEğim tek başına yeterli değildir; çap, debi, doluluk ve Manning kapasitesi birlikte kontrol edilmelidir.
4. Akış hızıÇok düşük hız çökelme, aşırı yüksek hız ise aşınma veya mansap sorunları oluşturabilir.
5. Örtü ve çakışmalarProfil boyunca minimum örtü, diğer altyapılar ve baca bağlantı kotlarını kontrol edin.
6. Saha toleransıÖzellikle kısa hatlarda ölçüm ve uygulama toleransının hesaplanan düşüme oranını değerlendirin.

Sık sorulan sorular

%0,5 eğim 1 kaçtır?

%0,5 eğim yaklaşık 1:200'dür; yani 200 birim yatay mesafede 1 birim düşüm oluşur.

1/200 eğim yüzde kaçtır?

1/200 = 0,005 olduğundan yüzde eğim %0,50, binde eğim ‰5'tir.

60 metrede %1 eğim kaç cm düşer?

60 × 0,01 = 0,60 m; yani 60 cm kot düşümü oluşur.

Negatif boru eğimi ne anlama gelir?

Seçilen akış yönünde mansap kotunun memba kotundan yüksek olduğunu gösterir. Giriş yönünü ve saha kotlarını kontrol edin.

Kanalizasyon için yalnız eğime bakmak yeterli mi?

Hayır. Tasarım debisi, boru çapı, doluluk oranı, hız, pürüzlülük, örtü ve idare kriterleri de birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili mühendislik araçları

Manning Debi HesaplamaKanalizasyon Boru Çapı HesaplamaYağmursuyu Debisi HesaplamaBoru Çapı Seçimi