Donatı ağırlığı nasıl hesaplanır?
Donatı metrajında ilk adım, her çapın metre başına ağırlığını bilmektir. Ancak gerçek proje ihtiyacı yalnızca kg/m değerinden oluşmaz: çubuk boyları, adetler, bindirmeler, ankraj ve kancalar ile uygun fire payı toplam sipariş tonajını etkiler. CivilCalc, çap ve boy bilgilerini tek tek girerek net ağırlığı ve fire dahil toplamı kontrol etmeyi kolaylaştırır.
İçerik ve yöntem kontrolü: 19 Eylül 2026
Donatı birim ağırlık formülü
Çelik yoğunluğu yaklaşık 7.850 kg/m³ alınarak dairesel kesit alanından türetilen pratik bağıntı aşağıdadır. d milimetre cinsinden nominal donatı çapıdır.
Birim ağırlık (kg/m) ≈ d² / 162
Hızlı metraj için yaygın bir yaklaşımdır. Satın alma ve kabulde proje şartnamesi ve üretici toleransları dikkate alınmalıdır.
Hızlı örnek: Ø16
Ø16 için birim ağırlık 16² / 162 ≈ 1,58 kg/m. 85 adet 6 m çubuk toplam 510 m eder. Net ağırlık yaklaşık 806 kg; %3 fire ile planlama miktarı yaklaşık 830 kg (0,83 ton) olur.
Donatı çaplarına göre birim ağırlık tablosu
Bu tablo, keşif ve metraj kontrolünde en sık kullanılan çapları hızlı karşılaştırmak içindir.
| Çap | Yaklaşık kg/m | 12 m çubuk | 1 tonla yaklaşık uzunluk |
| Ø6 | 0,222 | 2,67 kg | 4.500 m |
| Ø8 | 0,395 | 4,74 kg | 2.531 m |
| Ø10 | 0,617 | 7,41 kg | 1.620 m |
| Ø12 | 0,889 | 10,67 kg | 1.125 m |
| Ø14 | 1,210 | 14,52 kg | 826 m |
| Ø16 | 1,580 | 18,96 kg | 633 m |
| Ø18 | 2,000 | 24,00 kg | 500 m |
| Ø20 | 2,469 | 29,63 kg | 405 m |
| Ø22 | 2,988 | 35,85 kg | 335 m |
| Ø25 | 3,858 | 46,30 kg | 259 m |
| Ø28 | 4,840 | 58,07 kg | 207 m |
| Ø32 | 6,321 | 75,85 kg | 158 m |
| Ø40 | 9,877 | 118,52 kg | 101 m |
Değerler d²/162 bağıntısıyla yuvarlanmıştır; ticari ürün toleransları farklılık gösterebilir.
Çok çaplı gerçek metraj örneği
Bir betonarme eleman grubunda farklı çaplar birlikte kullanılıyorsa her çap ayrı hesaplanıp sonunda toplanmalıdır.
| Donatı | Toplam boy | Birim ağırlık | Net ağırlık |
|---|
| Ø8 etriye | 420 m | 0,395 kg/m | 166 kg |
| Ø12 | 600 m | 0,889 kg/m | 533 kg |
| Ø16 | 510 m | 1,580 kg/m | 806 kg |
| Ø20 | 240 m | 2,469 kg/m | 593 kg |
| Toplam | 1.770 m | — | ≈ 2.098 kg |
%3 planlama payı eklenirse: 2.098 × 1,03 ≈ 2.161 kg = 2,16 ton. Bindirme ve detay boyları projeden ayrıca kontrol edilmelidir.
Çap büyüdükçe ağırlık neden hızlı artar?
Birim ağırlık çapın karesiyle yaklaşık orantılıdır. Bu nedenle çap %33 artarken ağırlık da %33 artmaz.
| Çap | kg/m | Ø12'ye göre |
|---|
| Ø12 | 0,889 | 1,00× |
| Ø16 | 1,580 | 1,78× |
| Ø20 | 2,469 | 2,78× |
| Ø25 | 3,858 | 4,34× |
| Ø32 | 6,321 | 7,11× |
Donatı siparişinden önce 6 kontrol
1. Güncel paftaMetrajın son revizyon statik projeden alındığını doğrulayın.
2. BindirmelerEk boylarını, bindirme bölgelerini ve mekanik ekleri proje detaylarına göre ekleyin.
3. Ankraj ve kancalarDüz eksen boyu dışında kalan kanca, gönye ve ankraj boylarını atlamayın.
4. Kesim planıTicari çubuk boylarıyla kesim optimizasyonunu değerlendirerek gerçek fireyi belirleyin.
5. Çap bazında ayırınToplam tonu vermeden önce her çapın miktarını ayrı tutun; sipariş ve saha kontrolü kolaylaşır.
6. Teorik–fiili farkTeorik birim ağırlık ile teslim edilen ürünün izin verilen toleranslarını karıştırmayın.
Sık sorulan sorular
Ø16 donatı 1 metre kaç kg?
d²/162 yaklaşımıyla Ø16 donatı yaklaşık 1,58 kg/m'dir.
1 ton Ø12 donatı yaklaşık kaç metredir?
Ø12 yaklaşık 0,889 kg/m olduğundan teorik olarak 1 ton yaklaşık 1.125 metreye karşılık gelir.
Donatı metrajına fire eklenmeli mi?
Net proje metrajı ile satın alma miktarını ayırmak yararlıdır. Kesim planı, bindirmeler, detaylar ve saha koşullarına göre uygun bir planlama payı ayrıca değerlendirilmelidir.
Bindirme boyu hesaplayıcıdaki toplam boya dahil mi?
Yalnızca sizin girdiğiniz çubuk boyları hesaba katılır. Bindirme, ankraj ve kanca boyları girişlere dahil edilmemişse sonuçta da yer almaz.
İlgili yapı hesaplayıcıları