TR | EN
CivilCalc
Hızlı • Mobil • Mühendislik hesapları
CivilCalc • Altyapı / Hafriyat & Arazi

Arazi Eğim ve Kot Hesaplama

İki nokta arasındaki kot farkı ve yatay mesafeden arazi eğimini hesaplayın; ayrıca bilinen eğim ve mesafe ile hedef kotu kontrol edin.

% eğimKot farkıMesafeHedef kot
← Tüm Hesap Araçları

Arazi Eğim / Kot Hesaplama

İki kot arasındaki eğimi hesaplayın, eğim ve mesafeden hedef kotu bulun veya kot farkı ve eğimden gerekli yatay mesafeyi hesaplayın.

Kot farkı (Bitiş − Başlangıç)0,000 m
Eğim%0,00
Eğim açısı0,00°
Eğim oranı1:∞
Yön—
Eğim (%) = 100 × (Bitiş kotu − Başlangıç kotu) / Yatay mesafe · Açı = arctan(Δh / L)
Kot değişimi0,000 m
Hedef kot0,000 m
Açıklama—
Hedef kot = Başlangıç kotu + Mesafe × Eğim / 100
Gerekli yatay mesafe0,00 m
Eğim açısı0,00°
Mesafe = |Kot farkı| × 100 / |Eğim (%)|

Yatay mesafe kullanılmalıdır; eğik arazi üzerindeki ölçülen mesafe doğrudan girilirse sonuç farklı çıkar. Pozitif eğim yükseliş, negatif eğim düşüş ifade eder.

Hesaplama yöntemi ve kullanım

İki nokta arasındaki kot farkı ve yatay mesafeden arazi eğimini yüzde veya oran olarak belirlemek için kullanılır. Yol, altyapı ve saha düzenleme çalışmalarında hızlı ön kontrol sağlar.

Eğim (%) = (Kot farkı / Yatay mesafe) × 100

Örnek ve pratik yorum

100,00 m kotundan 98,50 m kotuna 50 m yatay mesafede iniliyorsa kot farkı 1,50 m ve eğim yaklaşık %3,00 olur.

Hesapta dikkat edilecekler

  • Kotların aynı referans sisteminden geldiğini kontrol edin.
  • Yatay mesafe ile eğik mesafeyi karıştırmayın.
  • Proje uygulamasında ölçüm hassasiyetini ve toleransları ayrıca değerlendirin.

Sık sorulan sorular

Yüzde 2 eğim ne demektir?

Her 100 m yatay mesafede 2 m kot değişimi anlamına gelir.

Eğim negatif çıkarsa ne anlama gelir?

Seçtiğiniz başlangıç ve bitiş yönüne göre hattın aşağı yönde ilerlediğini gösterir.

Kot farkı nasıl bulunur?

Başlangıç ve bitiş kotlarının farkı alınır; işaret yön bilgisini, mutlak değer ise büyüklüğü verir.

Arazi eğimi, kot farkı ve hedef kot nasıl birlikte hesaplanır?

Arazi eğim hesabında üç temel büyüklük vardır: iki nokta arasındaki yatay mesafe, kot farkı (Δh) ve bunlardan türetilen eğim. CivilCalc bu ilişkiyi yüzde eğim, 1:N oranı, eğim açısı ve hedef kot hesabı olarak birlikte sunar. Bu yaklaşım yol platformu, saha tesviyesi, drenaj yönü, boru güzergâhı ve ön aplikasyon kontrollerinde hızlı bir profil kontrolü sağlar.

Mühendislik referansı güncellendi: 19 Eylül 2026

Temel eğim ilişkileri

Eğim (%) = Δh / L × 100

Burada Δh = bitiş kotu − başlangıç kotu, L ise yatay plan mesafesidir. 1:N gösteriminde yaklaşık olarak N = 100 / |eğim %|.

Hedef kot hesabı

Hedef kot = Başlangıç kotu ± L × Eğim / 100

İşaret, seçilen akış/yükselme yönüne bağlıdır. Özellikle drenaj ve boru profillerinde başlangıç–bitiş yönünü hesap öncesinde sabitlemek gerekir.

% eğim, 1:N ve kot farkı hızlı referansı

EğimYaklaşık oran25 m'de kot farkı50 m'de kot farkı100 m'de kot farkı
%0,51:2000,125 m0,25 m0,50 m
%11:1000,25 m0,50 m1,00 m
%21:500,50 m1,00 m2,00 m
%41:251,00 m2,00 m4,00 m
%51:201,25 m2,50 m5,00 m

Tablo geometrik dönüşüm içindir; yol, drenaj veya altyapı için izin verilen/tavsiye edilen eğim sınırı değildir.

Çalışılmış saha profili örneği

Başlangıç kotu: 102,40 m
Bitiş kotu: 100,90 m
Yatay mesafe: 60 m
Δh: −1,50 m
Eğim: −%2,50 ≈ 1:40

Güzergâh başlangıçtan bitişe doğru 60 m'de 1,50 m alçalır. Aynı doğrusal eğim korunursa başlangıçtan 24 m sonraki teorik kot 101,80 m olur.

Ara kotların kontrolü

Tek bir başlangıç ve bitiş kotu, arazi yüzeyinin gerçekten doğrusal olduğunu göstermez. Aplikasyon veya hacim hesabında ara ölçü noktaları ayrıca kontrol edilmelidir.

0 m
102,40
15 m
102,03
30 m
101,65
45 m
101,28
60 m
100,90

Şema örnek doğrusal proje profilini görselleştirir; ölçekli boykesit değildir.

Yatay mesafe mi, eğik mesafe mi?

Eğim hesabında payda yatay mesafedir. Total station/GNSS veya saha ölçüsünden gelen iki nokta arasındaki eğik mesafe doğrudan kullanılırsa özellikle dik arazide sonuç sapar. Gerekirse ölçüyü yatay bileşene indirgemek gerekir.

Arazi eğimi ve kot hesabında 6 mühendislik kontrolü

1. Datum
Tüm kotların aynı düşey datum/referansa bağlı olduğunu doğrulayın.
2. Yön ve işaret
Başlangıç ve bitiş noktasını sabitleyin; negatif eğimin hangi yönü ifade ettiğini kaydedin.
3. Yatay mesafe
Eğik saha mesafesini yatay plan mesafesiyle karıştırmayın.
4. Ara noktalar
Doğrusal profil varsayımını kırık arazi yüzeyinde doğrudan uygulamayın.
5. Ölçüm hassasiyeti
Düşük eğimlerde birkaç santimetrelik kot hatasının yüzde eğimi önemli ölçüde değiştirebileceğini kontrol edin.
6. Tasarım kriteri
Hesaplanan mevcut eğimi, yol/drenaj/altyapı için geçerli proje kriteriyle ayrıca karşılaştırın.

Sık sorulan sorular

%2 eğim ne demektir?

100 birim yatay mesafede 2 birim kot değişimi demektir; geometrik olarak yaklaşık 1:50 oranına karşılık gelir.

1/200 eğim yüzde kaçtır?

1/200 = 0,005 olduğundan yüzde eğim %0,5'tir.

50 metrede %3 eğimde kot farkı kaç metredir?

50 × 0,03 = 1,50 m kot farkı oluşur.

Negatif eğim hata mıdır?

Hayır. Seçilen başlangıçtan bitişe doğru kotun düştüğünü gösterir. Yön tanımı değiştirilirse işaret de değişir.

Arazi eğimi için iki nokta yeterli midir?

İki nokta ortalama doğrusal eğimi verir. Kırıklı veya düzensiz arazide gerçek profili tanımlamak için ara kot ölçüleri gerekir.

İlgili mühendislik araçları

Boru EğimiKazı / DolguŞev HesaplamaYağmursuyu