Bordür Metrajı: Adet, Fire ve Beton Yatak Hacmi
Bordür metrajında yalnız taş adedini bulmak çoğu saha siparişi için yeterli değildir. Hat uzunluğu; bordür modül boyu, kesim ve kırılma payı ile birlikte değerlendirilirken, projedeki beton yatak kesiti de toplam beton hacmine çevrilmelidir. Böylece aynı hesapta hem bordür adedi hem de bordür altı beton ihtiyacı kontrol edilebilir.
İçerik ve yöntem kontrolü: 19 Eylül 2026
1. Bordür taşı adedi
Net adet = Hat uzunluğu ÷ Bordür boyu
Sonuç tam sayıya yukarı yuvarlanır. Ardından dönüş, kesim, kırılma ve saha kayıpları için projeye uygun fire eklenir.
Sipariş adedi = Net adet × (1 + Fire / 100)
2. Beton yatak hacmi
V = L × b × t
L bordür hattı, b beton yatağı genişliği, t beton yatağı kalınlığıdır. Santimetre girilen kesit ölçüleri hacim hesabından önce metreye çevrilir.
Önemli: CivilCalc dikdörtgen yatak kesitini hesaplar. Projede arka destek/haunch betonu varsa onun geometrisi ayrıca eklenmelidir.
Gerçek metraj örneği: 180 m bordür hattı
Girdiler: 180 m hat, 50 cm bordür, %5 fire, 20 cm genişliğinde ve 10 cm kalınlığında beton yatak.
Net bordür: 180 / 0,50 = 360 adet
Fire dahil: 360 × 1,05 = 378 adet
Beton yatak: 180 × 0,20 × 0,10 = 3,60 m³
Bu örnekte yaklaşık sipariş özeti 378 adet bordür + 3,60 m³ net yatak betonu olur. Beton sipariş payı, arka destek betonu ve saha kayıpları proje koşullarına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Hat uzunluğuna göre hızlı karşılaştırma
| Hat | 50 cm bordür | %5 fire dahil | 20×10 cm yatak betonu |
|---|
| 50 m | 100 adet | 105 adet | 1,00 m³ |
| 100 m | 200 adet | 210 adet | 2,00 m³ |
| 250 m | 500 adet | 525 adet | 5,00 m³ |
| 500 m | 1.000 adet | 1.050 adet | 10,00 m³ |
Tablo yalnız 50 cm bordür, %5 fire ve 20×10 cm dikdörtgen yatak kesiti için örnek referanstır.
Dönüş ve düşürülmüş bordürler
Kavşak dönüşleri, yaya rampaları, araç girişleri ve başlangıç-bitiş noktalarında standart düz bordürden farklı parçalar kullanılabilir. Bu parçalar yalnız toplam metreyi standart bordür boyuna bölerek güvenilir biçimde metrajlanamaz; paftadan ayrı sayılmaları daha doğrudur.
Beton yatağı neden ayrıca hesaplanmalı?
Bordür montajında taş adedi ile beton ihtiyacı farklı metraj kalemleridir. Yatak genişliği veya kalınlığındaki küçük bir değişiklik uzun güzergâhlarda beton hacmini önemli ölçüde değiştirebilir. Arka destek betonu, temel tabakası ve derz malzemesi de şartname detayına göre ayrı kalem olabilir.
Saha ve sipariş öncesi 6 kontrol
1. Gerçek güzergâh
Projeksiyon uzunluğu yerine dönüşleri içeren gerçek bordür hattını kullanın.
2. Ürün boyu
Nominal ölçü yerine satın alınacak ürünün gerçek modül boyunu doğrulayın.
3. Özel parçalar
Rampa, dönüş ve geçiş bordürlerini standart adet dışında sayın.
4. Fire
Kesim ve kırılma payını saha geometrisine göre seçin; sabit bir oran her iş için geçerli değildir.
5. Beton kesiti
Yatak ve arka destek ölçülerini tip detay/şartnameden alın.
6. Sipariş yuvarlaması
Palet/paket miktarı ve hazır beton sipariş koşullarını net metrajdan ayrı değerlendirin.
Sık sorulan sorular
100 metreye kaç adet 50 cm bordür gider?
Derz etkisi ihmal edildiğinde teorik olarak 100 / 0,50 = 200 adet gerekir. Kesim ve kırılma için fire ayrıca eklenir.
Bordür altı beton nasıl hesaplanır?
Hat uzunluğu × yatak genişliği × yatak kalınlığı kullanılır. Örneğin 100 m × 0,20 m × 0,10 m = 2,00 m³ net beton hacmidir.
Arka destek betonu hesaba dahil mi?
Araçtaki temel beton hesabı dikdörtgen yatak kesitidir. Üçgen veya farklı geometrili arka destek/haunch varsa proje detayındaki kesit alanı ayrıca hesaplanıp hat uzunluğu ile çarpılmalıdır.
Bordür firesi kaç olmalı?
Tek bir evrensel oran yoktur. Düz ve tekrarlı güzergâhlarda kayıp düşük olabilir; çok sayıda dönüş, rampa ve kesim bulunan sahalarda artabilir. Sipariş oranı saha geometrisi ve uygulama deneyimine göre belirlenmelidir.
Kapı veya araç girişindeki düşürülmüş bordürler nasıl sayılır?
Standart düz bordürlerden ayrı metrajlanmaları önerilir. Geçiş ve düşürülmüş parçaların ürün boyları farklı olabileceğinden yalnız toplam hat uzunluğuna göre adet hesabı yanıltıcı olabilir.
İlgili mühendislik araçları
